Ćwiczenia ogólnorozwojowe, uzupełniające Junior SFD - pierwsze kroki na siłowni i w sporcie. Ból kości ogonowej i zawroty głowy. Upadek lub inne zdarzenie skutkujące urazem – oto najczęstsza przyczyna bólu kości ogonowej. Czasem wystarczy chwila nieuwagi, by przez długi czas borykać się z bolącym kręgosłupem. Zbyt długa jazda na rowerze również może mieć taki skutek. Pamiętaj jednak, że ból kości ogonowej może się wiązać z innymi problemami Mięśnie pośladkowe rozciągają się od tylnej strony miednicy do górnej części kości udowej. W skład tej grupy struktur anatomicznych wchodzą przede wszystkim mięsień pośladkowy wielki i mięsień pośladkowy średni. Ćwiczenia na mięśnie pośladków (zarówno ćwiczenia wzmacniające, jak i rozciągające) mogą zapobiegać 1. Anatomia kości ogonowej. Kość ogonowa, czyli guziczna to inaczej mówiąc końcowy odcinek kręgosłupa. Złożony jest z 3 do 5 zwykle zrośniętych ze sobą kręgów ogonowych (guzicznych). Największy kręg guziczny posiada wyrostki, które łączą się z kością krzyżową. Ból kości ogonowej to częsta przypadłość. Objawy torbieli Tarlova dzieli się na 4 grupy: grupa 1 – ból kości ogonowej promieniujący do nogi z możliwością osłabienia; grupa 2 – ból na kości promieniujący do pachwin i nóg, dysfunkcje seksualne, zaburzenia pracy pęcherza moczowego; grupa 3 – ból promieniujący od miejsca występowania torbieli do biodra i podbrzusza; I właśnie w tym momencie ból jest najbardziej odczuwalny, jeśli jest uszkodzony. Jeśli ból jest odczuwany w kości ogonowej, przyczyny mogą być różne: od urazów, do infekcji, torbieli, a nawet nowotworów. Jednak fakt, że boli, nie musi oznaczać, że cierpisz na coś poważnego, ponieważ jest to dyskomfort, który może być . Cierpisz na uporczywy ból okolicy kości ogonowej? Ból, który nasila się podczas długotrwałego stania i siedzenia lub podczas zmiany pozycji? Sprawdź czym to jest spowodowane! Kokcygodynia Zespół bólowy kości ogonowej, zwanej też guziczną, jest określany mianem kokcygodynii. Jest to schorzenie powodujące przewlekły ból dolnego odcinka kręgosłupa. Bóle utrzymują się przez kilka tygodni, a nawet miesięcy, nawracają, a ich intensywność jest zmienna. Niekiedy objawy bólowe są tak dotkliwe, że obejmują nie tylko okolice kości ogonowej ale też odcinek lędźwiowy, pośladki, pachwiny, stawy biodrowe, spojenie łonowe, a nawet odbyt, jądra, prącie, pochwę i wargi sromowe. Niejednokrotnie promieniujący ból jest na tyle intensywny, że utrudnia pacjentom siedzenie albo współżycie seksualne. Przyczyny bólu kości guzicznej Co powoduje kokcygodynię? Jedną z najważniejszych przyczyn stanowi siedzący tryb życia. W takim przypadku kość ogonową często obciąża masa ciała i sztywna, często niewygodna dla ciała pozycja. Równie często przyczyną jest ciąża. Powiększona macica naciska na kręgosłup, który niedługo później zaczyna intensywnie boleć. Zespół bólowy kości ogonowej może też wywołać zbyt intensywny wysiłek fizyczny, w dużej mierze związany z dźwiganiem. Objawy bólowe mogą też powodować hemoroidy w zaawansowanym stadium rozwoju, jak również przewlekłe i uporczywe zaparcia. Naturalnie powodem bólu może być też uraz mechaniczny. Mówiąc o przyczynach bólu kości guzicznej nie możemy pominąć wszelkich schorzeń kręgosłupa, na czele ze zwyrodnieniami i dyskopatią. Co jeszcze może zdiagnozować lekarz? Przyczyn bólu można upatrywać nerwobólach splotu krzyżowego lub guzicznego. Powodem mogą być też torbiele, na przykład torbiel włosowa kości ogonowej albo tzw. torbiel Tarlova. Wykluczyć należy też przypadłości ginekologiczne, w tym endimetriozę. Jedną z najpoważniejszych, choć jednocześnie dość rzadkich przyczyn bólu kości ogonowej jest złośliwy nowotwór kości, tzw. struniak lub rzadki nowotwór kości, określany mianem guza olbrzymiokomórkowego kości krzyżowej. Ból kości ogonowej może też wywołać mięsak Ewinga. Jak widać, spektrum przyczyn bólu kości ogonowej jest ogromny, dlatego nie warto go lekceważyć, nawet jeśli nie jest szczególnie dotkliwy. Leczenie zespołu bólowego kości ogonowej Wybór metod leczenia jest zależny od jej przyczyn, dlatego tak ważna jest dokładna diagnoza. W przypadku urazu i ewentualnego złamania kości guzicznej wyjściem może być operacja pozwalająca na usunięcie odłamków kości. Jeśli przyczyną bólu jest ciąża, trzeba uzbroić się w cierpliwość, bo ból w większości przypadków ustępuje po porodzie. Jego intensywność można zmniejszyć między innymi z pomocą regularnych masaży leczniczych. Antidotum na ból spowodowany siedzącym trybem życia jest oczywiście aktywność fizyczna o umiarkowanej intensywności. Spacery, joga czy taniec to też dobry sposób na profilaktykę bólu. Ponadto osoby z nawracającymi bólami kości ogonowej powinny zadbać o właściwą masę ciała, tak aby nie obciążać nadmiernie kręgosłupa. Istotne jest też utrzymywanie prawidłowej postawy ciała. Jeśli przyczyną bólu są zaparcia lub żylaki odbytu należy przede wszystkim pochylić się nad dietą i nawykami żywieniowymi oraz zwiększyć nawodnienie organizmu. W leczeniu bólu kości ogonowej niezastąpione są też odpowiednio dobrane leki, w tym przeciwbólowe i przeciwzapalne. W przypadku bólu o stosunkowo niewielkiej intensywności wystarczą środki farmakologiczne, w tym żele i maści dostępne w aptece bez recepty. Natomiast borykając się z uporczywym bólem lepiej zdać się na lekarza, który przepisze odpowiednie tabletki lub zastrzyki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Pomocne są też masaże oraz zabiegi rehabilitacyjne z wykorzystaniem pola magnetycznego, promieniowania podczerwonego albo z użyciem ciepła. Niejednokrotnie pacjentom pomagają ćwiczenia ruchowe albo terapia manualna nakierowana na terapię punktów spustowych oraz rozluźnianie mięśniowo-powięziowe. Fizjoterapeuta może też nauczyć pacjenta jak samodzielnie rozluźniać mięśnie dna miednicy, co przynosi dużą ulgę i zapobiega nawrotom bólu. Kiedy zgłosić się do lekarza? Choć ból kości ogonowej jest dość nieprzyjemny i utrudnia codzienne funkcjonowanie, to wiele osób ignoruje go, lecząc się objawowo lekami dostępnymi bez recepty i domowymi sposobami, takimi jak choćby zimne okłady. Jeśli jednak ból nie ustępuje samoistnie po trzech lub czterech dniach to sygnał, by potraktować go poważnie i wraz z lekarzem poszukać jego przyczyny. Lekarz przeprowadzi wywiad i skieruje na podstawowe badania, a w razie konieczności skieruje do reumatologa, ortopedy, chirurga lub do onkologa. Manualne testy ortopedyczne kości i mięśni, prześwietlenia RTG, diagnostyka różnicowa w kierunku chorób odbytu, jelita grubego lub chorób kości to tylko niektóre z możliwości specjalistów. Tylko szczegółowa diagnostyka pozwoli podjąć odpowiednie kroki i skutecznie zredukować dolegliwości, które w większości przypadków po pewnym czasie ustępują całkowicie. BL Market - kupuj w sprawdzonej aptece Filters Sort results Reset Apply Szukasz innych produktów? Przejdź do BL Market Ból kości ogonowej (guzicznej) może mieć bardzo różne przyczyny. Bywa skutkiem urazu – najczęściej raptownego upadku na pośladki – który kończy się stłuczeniem lub nawet złamaniem kości ogonowej. Może być też objawem przeciążenia – na ból kości ogonowej w ciąży skarży się wiele kobiet. U części pacjentów dolegliwości bólowe mają charakter idiopatyczny, a niekiedy również psychogenny. Z bólem w okolicy kości ogonowej należy jednak uważać, zwłaszcza gdy odczuwa się go co jakiś czas, stale lub przewlekle oraz gdy towarzyszą mu inne objawy. Czym jest kokcygodynia? Kokcygodynia (coccygodynia) to medyczne określenie zespołu bólowego kości ogonowej. Jest to dolegliwość, która utrzymuje się przez dłuższy czas, stale lub przewlekle, wywołując dokuczliwy ból w okolicy kości ogonowej, nasilający się w pozycji siedzącej. Kokcygodynia wywołuje trudności w poruszaniu się i wykonywaniu czynności fizjologicznych. Ból kości ogonowej może mieć wiele przyczyn i choć na ogół nie oznacza niczego groźnego, nie należy go bagatelizować. Co może oznaczać ból w okolicy kości ogonowej? Ból kości ogonowej może pojawić się u każdego, bez względu na płeć, wiek czy prowadzony styl życia. Tym bardziej, że to dolegliwość, która występuje stosunkowo często i miewa bardzo różne źródła. Jednym z częściej występujących jest uraz mechaniczny. Ból kości ogonowej po upadku O stłuczenie, pęknięcie czy złamanie kości ogonowej nietrudno. Na taką kontuzję narażeni się nie tylko zawodowi sportowcy, ale i wszyscy pozostali. Czynnikiem zwiększającym ryzyko urazu jest osteoporoza. Do uszkodzenia kości ogonowej może dojść podczas jazdy na sankach, rolkach, łyżwach, a nawet w trakcie, wydawałoby się zupełnie niegroźnej, zabawy na zjeżdżalni. Wystarczy raptowny upadek na pośladki, aby nabawić się nieprzyjemnych dolegliwości. Zbita kość ogonowa objawia się ostrym bólem, który nasila się w pozycji siedzącej, utrudnia normalne poruszanie się i wykonywanie czynności fizjologicznych. Taki stan utrzymuje się przeważnie kilka dni. Często wymaga konsultacji ortopedycznej. Stłuczona czy złamana kość ogonowa? Jak można rozpoznać rodzaj urazu? Pewną wskazówką może być intensywność bólu, choć trzeba pamiętać, że dolegliwości odczuwane subiektywnie nie są w pełni miarodajne. Niemniej jednak, stłuczenie kości ogonowej objawia się bólem zdecydowanie słabszym niż w przypadku złamania. Najczęściej określa się go, jako “umiarkowany”. Przy stłuczeniu nie dochodzi bowiem do przerwania ciągłości tkanek, a raczej do obicia mięśni i skóry (tkanek miękkich), na której pojawiają się ślady rozerwanych naczynek krwionośnych, czyli siniaki i krwiaki. Oprócz nich może pojawić się obrzęk, świadczący o toczącym się stanie zapalnym. Stłuczona kość ogonowa wprawdzie wywołuje ból i miejscową tkliwość, a przy tym utrudnia poruszanie się, ale ból i inne objawy urazu dość szybko mijają. Ulgę może przynieść stosowanie plastrów leczniczych z diklofenakiem o właściwościach przeciwbólowych i przeciwzapalnych, a także chłodzenie stłuczonego miejsca chłodnymi kompresami. O ile stłuczenie kości ogonowej dotyczyło tylko okolicznych tkanek miękkich, o tyle złamanie uszkadza samą kość. Mimo dużej różnicy te dwa urazy mogą dawać bardzo podobne objawy, zwłaszcza, jeśli jest to złamanie proste, zamknięte, bez przemieszczenia. Tak złamana kość ogonowa wywołuje ostry ból, trudność w poruszaniu się, opuchliznę i siniaki – bardzo podobnie, jak kość stłuczona. Objawy złamania są jednak zwykle silniejsze i bardziej uciążliwe, ponadto nie mijają w przeciągu kilku pierwszych dni od upadku. Złamanie, ale też poważne i rozległe stłuczenie kości ogonowej powinien ocenić lekarz. Ból kości ogonowej w przebiegu neuralgii splotu krzyżowego lub guzicznego Ostry i przeszywający ból w okolicy kości ogonowej o charakterze napadowym może wskazywać na neuralgię splotu krzyżowego lub, rzadziej, guzicznego. To dolegliwość będąca nerwobólem, powstałym z powodu uszkodzenia pobliskich korzeni nerwowych. W takim przypadku konieczna jest konsultacja neurologiczna. Ból kości ogonowej, jako objaw dysfunkcji kręgosłupa Boląca kość ogonowa może być objawem: Dyskopatii. Kręgozmyku. Rwy kulszowej. Zmian zwyrodnieniowych. Zmian zapalnych. Zmian pourazowych. Wad postawy. Ból kości ogonowej w ciąży i po porodzie Na ból kości ogonowej często skarżą się kobiety w ciąży. U ciężarnych objawy coccygodynii są wynikiem uciskania kręgosłupa przez powiększoną macicę. Wówczas dolegliwości mają charakter promieniujący, zlokalizowany w całym dolnym odcinku kręgosłupa. Takie problemy mogą pojawić się zarówno w czasie oczekiwania na dziecko, jak i już po jego narodzinach. Ból kości ogonowej po porodzie ma jednak nieco inną przyczynę – jest skutkiem silnego parcia, komplikacji w trakcie porodu lub połogu. Bywa związany ze zmianami anatomicznymi układów: rozrodczego, moczowego i wydalniczego. Świadczy o ich regeneracji albo uszkodzeniu i dysfunkcjach. Ból w okolicy kości ogonowej przy endometriozie Endometrioza, czyli stan, w którym błona śluzowa trzonu macicy rozrasta się poza jamą macicy, wywołuje wiele objawów. Najważniejszym jest silny ból, mogący promieniować w stronę dolnego odcinka kręgosłupa i miednicy aż do samej kości ogonowej. Przy przeroście endometrium dolegliwości bólowe pojawiają się w różnych miejscach (w kolanach, kręgosłupie, piersiach, głowie), zwykle są bardzo dokuczliwe i niestety przewlekłe. Mogą wywoływać dyspareunię (ból podczas stosunku), problemy z oddawaniem moczu, ale też biegunki, zaparcia, nudności, wymioty i szereg zaburzeń ze strony różnych układów. Ból kości ogonowej, hemoroidy i zaparcia Ból w okolicy kości ogonowej mogą wywoływać duże guzki krwawnicze, potocznie zwane hemoroidami lub żylakami odbytu. Są to rozszerzone naczynia krwionośne, o charakterze zapalnym, które w wyniku ucisku generują odczucia bólowe typowe dla kokcygodynii. Jeśli przyczyną bólu kości ogonowej są hemoroidy, najpewniej występują również inne miejscowe objawy, jak świąd, ślady krwawienia podczas wypróżniania, zaparcia. To problemy, na które w dużym stopniu narażone są osoby prowadzące siedzący tryb życia i niepodejmujące aktywności ruchowej. Ból kości ogonowej wywołany przez torbiele Za ból kości ogonowej odpowiadają też zmiany morfologiczne, jak torbiele. Najczęściej to: Torbiel włosowata kości ogonowej – bolesny guz, który pojawia się w przebiegu zapalenia mieszków włosowych okolicy krzyżowo-guzicznej. Torbiel Tarlova – worek wypełniony płynem mózgowo-rdzeniowym. Gdy pojawia się w obrębie kręgosłupa, to prócz bólu kości ogonowej promieniującego do nóg i pośladków, wywołuje także drętwienie, cierpnięcie i skurcze mięśni kończyn dolnych. Przyczynia się do wystąpienia parestezji (zaburzeń czucia), zespołu niespokojnych nóg (RLS), problemów z oddawaniem moczu. Torbiel pajęczynówki – worek wypełniony płynem mózgowo-rdzeniowym. W odcinku krzyżowo-lędźwiowym przyczynia się do powstania bólu w okolicy kości ogonowej, mrowienia w kończynach, osłabienia siły mięśniowej. Przyczynia się między innymi do rozwoju skoliozy. Ból kości ogonowej wywołany przez nowotwór Nowotwory kości często lokalizują się w obrębie dolnych odcinków kręgosłupa. Dlatego też przewlekły, charakterystyczny ból kości ogonowej, któremu dodatkowo towarzyszą problemy ze strony układu moczowego, powinien być poddany pilnej diagnostyce. Kokcygodynia może świadczyć o obecności guza kości krzyżowej i końca przewodu pokarmowego, mięsaka Ewinga, a także struniaka (złośliwego nowotworu kości). Jak leczyć ból kości ogonowej? Diagnostyka Chociaż boląca kość ogonowa nie zawsze świadczy o poważnych zmianach chorobowych, a bardzo często jest wynikiem przeciążenia odcinka krzyżowo-lędźwiowego lub lekkiego stłuczenia, jest to dolegliwość wywołująca tak nieprzyjemny ból, że aż niepokojący. Z tego powodu wiele osób decyduje się na wizytę u lekarza. Leczenie bólu kości ogonowej jest ściśle uzależnione od jego etiologii. Dlatego też ustalenie przyczyny bólu stanowi punkt wyjścia, a zaczyna się od wywiadu i badania palpacyjnego. Wczesna diagnostyka uwzględnia: Dokładną lokalizację bólu – czy to jest ból w okolicy kości ogonowej, czy raczej ból kości ogonowej i bioder, odcinka analnego, krocza? Właściwości pierwszych dolegliwości – ból pojawił się nagle, po urazie, wypadku, w trakcie choroby? Charakter bólu – umiarkowany czy ostry? Napadowy, stały, przewlekły? Zakres ograniczenia ruchu – nie występuje, pojawia się w pozycji siedzącej, podczas chodzenia, w trakcie czynności fizjologicznych? Inne objawy – czy pojawia się trudność w oddawaniu stolca lub moczu? Czy występują zaparcia, hemoroidy? Czy pojawia się ból w trakcie stosunku? Dodatkowe informacje – dotyczące współistniejących chorób, przebytych urazów, porodów, stylu życia, itp. Najczęściej w celu rozpoznania przyczyny bólu kości ogonowej przeprowadza się tzw. biomechaniczną ocenę funkcjonalności. Sprawdzenie połączeń stawowych w okolicy lędźwiowo-guzicznej może przybliżyć diagnozę, choć nie zawsze jest wystarczające. W wielu przypadkach, a szczególnie gdy podejrzewa się peknięcie i złamanie kości ogonowej, konieczne jest wykonanie badań radiologicznych (RTG), a niekiedy również ultrasonograficznych (USG). Wskazaniem do rezonansu magnetycznego (MR) lub tomografii komputerowej (TK) jest potrzeba wykluczenia zmian nowotworowych. Leczenie Pierwszym sposobem radzenia sobie z bólem kości ogonowej jest leczenie zachowawcze. Wdraża się je, gdy nie ma potrzeby wykonania operacji ani innych zabiegów chirurgicznych. Leczenie doraźne polega na łagodzeniu wszelkich dolegliwości z pomocą: niesteroidowych leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych (NLPZ), najlepiej do aplikacji miejscowej, środków rozkurczających mięśnie, a przypadku silnego, nieustającego bólu blokady sterydowej w okolicy krzyżowo-guzicznej. Ulgę w bólu przyniesie przyklejanie plastrów leczniczych Itami z diklofenakiem. To lek z grupy NLPZ o potwierdzonej skuteczności – wyraźną redukcję bólu zauważa się już drugiego dnia stosowania. Pomocne może okazać się również stosowanie zimnych lub ciepłych kompresów oraz robienie nasiadówek. W okresie rekonwalescencji niezbędne jest wykluczenie bądź ograniczenie wszystkich czynników mogących wywoływać ból, a więc: odciążenie kręgosłupa, utrzymywanie prawidłowej postawy ciała, poprawienie warunków “pracy siedzącej” zaopatrzeniem ortopedycznym – poduszką lędźwiową, poduszką poporodową (z dziurką), zweryfikowanie nawyków żywieniowych – dieta lekkostrawna, większa ilość płynów, zwiększenie aktywności fizycznej, ruchu na świeżym powietrzu. Przy bolącej kości ogonowej dużą pomocą okazuje się rehabilitacja. Plan fizjoterapii może obejmować ćwiczenia rozluźniające i wzmacniające mięśnie, masaże lecznicze i terapię manualną. Dobre wyniki przynoszą także zabiegi fizykoterapii z wykorzystaniem pola magnetycznego, elektrostymulacji czy laseroterapii. Lek. Michał Dąbrowski W walce z dolegliwościami dolnego odcinka kręgosłupa dokuczającymi najczęściej podczas zmiany pozycji ciała, istotne są przyczyny zjawiska. Po stłuczeniu wystarczy odpoczynek i kompresy, ale niekiedy niezbędne są ćwiczenia na ból kości ogonowej, fizykoterapia i leki. Nierzadko na dyskomfort tego typu skarżą się kobiety w ciąży i po porodzie. Mimo że mechanizm powstawania bólu w obu sytuacjach jest różny, to ulgę mogą przynieść takie metody jak masaż dolnego odcinka pleców i pośladków czy ciepła kąpiel. Skuteczne są też nasiadówki ziołowe i dieta na zaparcia. Jak złagodzić ból kości ogonowej? Przyczyny bólu kości ogonowej mogą być bardzo różne. Jedną z częstszych jest bezpośredni uraz dolnego odcinka kręgosłupa, jak stłuczenie lub złamanie w wyniku upadku, choć nierzadko wywołują go także różnorodne zmiany chorobowe w najbliższej okolicy, ropnie, torbiele i nowotwory kości, żylaki odbytu, tzw. hemoroidy, zaparcia, endometrioza czy zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Nierzadko na dyskomfort tego typu skarżą się kobiety w ciąży, zwłaszcza w III trymestrze, kiedy dochodzi do znacznych odchyleń ustawienia miednicy i kręgosłupa lędźwiowego, a także ucisku struktur nerwowych okolic miednicy, w efekcie przyrostu masy ciała1. Ból kości ogonowej może pojawić się lub nasilić również po porodzie, szczególnie po długiej i męczącej akcji porodowej. Istotny wpływ ma także obkurczanie się mięśniówki macicy i innych narządów wewnętrznych, które po urodzeniu dziecka wracają do naturalnego ułożenia w jamie brzusznej i miednicy. Bez względu na przyczynę powstałe dolegliwości są uporczywe i głęboko umiejscowione. Zwykle zwiększają intensywność w trakcie zmiany pozycji ciała, zwłaszcza podczas wstawania i siadania, choć mogą również dokuczać podczas długotrwałego stania. Ból może obejmować okolicę pośladkową i odcinek lędźwiowy, krocze, pachwiny i stawy biodrowe oraz tylną powierzchnię ud2. Kokcygodynia, czyli ból kości ogonowej, może wywoływać trudności w wykonywaniu czynności fizjologicznych, a także zaburzenia seksualności. Mimo że ból kości ogonowej nie zagraża zdrowiu, znacznie obniża komfort codziennej aktywności, dlatego nie należy go bagatelizować. Sposoby na ból kości ogonowej najlepiej omówić z lekarzem. Doraźnie można jednak stosować uniwersalne metody łagodzące. Przeczytaj i dowiedz się jakie są metody dbania o kręgosłup Co na ból kości ogonowej? Leczenie bólu kości ogonowej warto rozpocząć metodami zachowawczymi, zwłaszcza kiedy dolegliwości nie mają podłoża chorobowego. W ostrej fazie pourazowej, zgodnie z zaleceniami lekarza, pomocne mogą być zimne miejscowe kompresy, które przyspieszą regenerację uszkodzonych tkanek i zatrzymają stan zapalny. Poza tym wskazane jest tymczasowe ograniczenie aktywności fizycznej i odpoczynek w komfortowej pozycji. Warto przy tym zadbać o odciążenie kręgosłupa, podkładając poduszkę pod kolana w leżeniu na plecach lub między kolana w leżeniu bokiem. Leczenie może zostać uzupełnione o farmakoterapię w postaci np. maści przeciwbólowej, plastrów leczniczych lub leków przeciwbólowych, np. z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Ból kości ogonowej innego pochodzenia wymaga doboru ukierunkowanych metod. W stanach powstałych na tle problemów związanych z niewłaściwą perystaltyką jelit i hemoroidów może zostać zalecona przez lekarza dieta. Dobrze jest wzbogacić jadłospis o większą ilość wody i błonnika, które są przede wszystkim obecne w zielonych warzywach i owocach, a także ciemnym pieczywie i produktach pełnoziarnistych oraz różnorodnych kaszach. Komfort odpoczynku, nie tylko w tej sytuacji, poprawi także poduszka poporodowa z otworem, której celem jest odciążenie dolnej części ciała podczas siedzenia. Tego typu rozwiązanie przyda się również w pracy wymagającej długiego siedzenia za biurkiem czy kierownicą. Korzystnie także działają ciepłe okłady miejscowe oraz kąpiele, które rozluźniają napięte tkanki i poprawiają miejscowe krążenie3. Jak złagodzić ból kości ogonowej w ciąży? Ból kości ogonowej w ciąży można łagodzić zarówno masażem pośladków, jak i okolicy lędźwiowej, odpowiednim wypoczynkiem oraz dietą. Komponując jadłospis, dobrze jest uwzględnić w nim także odpowiednią podaż witamin z grupy B oraz witaminę D, niezbędne do utrzymania optymalnej kondycji kości. Bogatym źródłem tych mikroelementów są ryby, sery, jaja oraz rośliny strączkowe. Bezcenna jest również aktywność fizyczna. W ciąży dobrze jest zdecydować się na pływanie, zwłaszcza na plecach lub żabką. Ciekawą alternatywą zajęć wodnych są tzw. nasiadówki w szałwii, rumianku czy lawendzie, które działają kojąco, uspokajająco i przeciwbólowo4. Łagodzenie bólu kości ogonowej po urazie Zdarza się, że do leczenia bólu kości ogonowej powstałego zarówno w efekcie urazu, jak i zmian chorobowych, stosuje się różnorodne zabiegi fizykoterapeutyczne z wykorzystaniem ciepła, pola magnetycznego, prądu elektrycznego czy promieniowania podczerwonego, zlecane przez lekarza. Dużą pomoc zapewnia także rehabilitacja ruchowa uwzględniająca ćwiczenia rozciągające i wzmacniające nie tylko kręgosłup, ale też obręcz biodrową i nogi5. Na przewlekły ból kości ogonowej dobrze działa też terapia punktów spustowych oraz terapia manualna miednicy. Doraźnie, w celu złagodzenia bólu po urazie, można rozważyć przyjęcie leków przeciwzapalnych, przeciwbólowych i rozkurczających mięśnie. W przypadku złamania kości niezbędna może być operacja6. KETO/055/05-2021 Bibliografia: 1. R. McKenzie, Kręgosłup lędźwiowy, Forum, Poznań 2011; 2. R. Tanzberger, Dno miednicy, Urban & Partner, Wrocław 2020. Tanzberger, Dno miednicy, Urban & Partner, Wrocław 2020. 4. E. Tyszko-Bury, Rola osteopatii w leczeniu coccygodyni, „Medycyna Rodzinna”, 2014, nr 2, s. 70. 5. R. McKenzie, Kręgosłup lędźwiowy, Forum, Poznań 2011. 6. E. Tyszko-Bury, Rola osteopatii w leczeniu coccygodyni, „Medycyna Rodzinna”, 2014, nr 2, s. 71 - 73.

ćwiczenia na ból kości ogonowej